Enerji Piyasalarında Hukuk Güvenliği ve Mücbir Sebep Doktrini
ABD-İran Savaş Riskleri Karşısında Uluslararası Tahkim ve Yatırım Koruma Sözleşmeleri
Devletler arası askeri yaptırımlar ve sıcak çatışma ortamları, uluslararası enerji hukukunun en temel direği olan “ahde vefa” (pacta sunt servanda) ilkesini ve hukuk güvenliğini derinden sarsmaktadır. ABD ve İran arasındaki son gerilim, uluslararası enerji şirketlerinin imzaladığı “Al ya da Öde” (Take-or-Pay) sözleşmelerinde mücbir sebep (force majeure) maddelerinin işletilmesini zorunlu kılmaktadır.
“Savaş hali, devletlerin tek taraflı idari tasarruflarla yabancı yatırımlara el koymasına veya sözleşmeleri askıya almasına yasal bir kalkan oluşturamaz; hukuk güvenliği hakkı kesintisizdir.”
ICSID ve ICC Tahkimindeki Muhtemel Senaryolar
Savaş riskleri nedeniyle limanların kapanması veya altyapı tesislerinin zarar görmesi durumunda, yabancı yatırımcıların uğradığı zararların tazmini için ICSID (Uluslararası Yatırım Uyuşmazlıkları Çözüm Merkezi) nezdinde davalar açılması kaçınılmazdır. Hukuk güvenliği ilkesi, devletlerin meşru savunma iddiaları ile yatırımcı haklarının dengelenmesini gerektirir.